Raport Związku Banków Polskich o sytuacji finansowej seniorów w Polsce – komentarz eksperta

Związek Banków Polskich: Czy statystycznemu polskiemu seniorowi lub seniorce bliżej stereotypowi emeryta, z trudem wiążącego koniec z końcem, czy raczej obrazu znanego z krajów Europy Zachodniej, osoby wciąż aktywnej i na tyle zamożnej by móc realizować w pełni swoje plany i marzenia? To jedno z pytań na jakie staramy się znaleźć odpowiedź w raporcie InfoSenior, w którym m.in. prezentujemy strukturę dochodów i wydatków mieszkających w Polsce osób po 60. roku życia, porównując ich sytuację do ich europejskich sąsiadów. Sprawdzamy również, jak seniorzy podchodzą do różnych produktów finansowych i publikujemy najistotniejsze dla nich rady dotyczące bezpiecznego poruszania się w świecie finansów.

 

 

Dane potwierdzają, że polscy seniorzy umiejętnie zarządzają swoim budżetem i coraz częściej otwierają się na nowości. Statystycznie, dysponują nadwyżką budżetową w wysokości 328 zł miesięcznie, i chociaż niechętnie korzystają z bankowości internetowej czy mobilnej, to w 70 procentach przypadków emeryturę otrzymują na konto bankowe. Obraz portfela polskich seniorów wygląda jeszcze lepiej, gdy sięgniemy do statystyk europejskich dotyczących zagrożenia ubóstwem. Wynika z nich, że w porównaniu do naszych zachodnich sąsiadów, bezpieczeństwo finansowe polskich seniorów jest stosunkowo wysokie – zagrożenie ubóstwem wśród emerytów jest w Niemczech aż o 5 punktów procentowych wyższe niż w Polsce. Należy jednak zwrócić uwagę także na subiektywne odczucia badanych – a według takiej miary polscy seniorzy są gorzej sytuowani niż niemieccy – trudności z „przeżyciem do pierwszego dnia kolejnego miesiąca” ma 14 proc. seniorów w Polsce i tylko 3 proc. w Niemczech. […]

Raport przeczytasz tutaj.

 

Komentarz eksperta

 

dr Marcin Wojewódka, Wiceprezes Instytutu Emerytalnego

W połowie stycznia 2018 roku Związek Banków Polskich opublikował niezwykle ciekawe opracowanie zatytułowane Raport InfoSenior. Dotyczy on sytuacji społeczno-ekonomicznej osób starszych. W treści tego opracowania w bardzo zgrabny i plastyczny sposób przedstawiono sytuację finansową osób starszych w Polsce, w tym na tle seniorów z Unii Europejskiej. Dane te muszą dać wiele do myślenia, szczególnie w obliczu  prognozowanej sytuacji demograficznej w naszym kraju.

W treści raportu autorzy przedstawiają zarówno kwestię strony przychodowej, wskazując na źródła pochodzenia środków w portfelach polskich seniorów, jak też na stronę rozchodową, to jest opisując kategorie wydatków, osób będących w okresie jesieni życia. Raport zawiera wiele niezwykle cennych danych statystycznych w zakresie informacji o dochodzie rozporządzalnym przez seniorów, np. wskazując że, aż 77,1% dochodów seniorów pochodzi z emerytur i rent, a jedynie 12% osób powyżej 60 roku życia pracuje zarobkowo. Niestety obniżenie wieku emerytalnego od 1 października 2017 roku prawdopodobnie przyniesie efekt w postaci dalszego zmniejszenia liczby osób w wieku lat 60 pracujących zawodowo.

Bardzo ważne dla zrozumienia obecnej oraz przyszłej sytuacji seniorów w naszym kraju są również zwarte w raporcie dane dotyczące struktury wydatków seniorów, w tym w szczególności dane wskazujące, że ¼ wydatków stanowią te na żywność, a porównywalną, drugą kategorią są opłaty związane z mieszkaniem oraz energią. Zastanawiającą pozycją jest 5% wydatków zatytułowane „dary dla innych”. Być może pod tą pozycją kryją się datki na związki wyznaniowe czy utrzymanie dzieci i wnuków polskich seniorów? Niestety raport nie odpowiada na pytanie, czy w okresie jesieni życia seniorzy spłacają dalej jakieś zobowiązania kredytowe z okresu aktywności zawodowej.

Niezwykle interesujące, ale też niekiedy szokujące, są zawarte w opracowaniu porównania sytuacji polskich seniorów z ich europejskimi odpowiednikami. I tak jak wynika z danych zawartych w raporcie, o ile polscy seniorzy wydają na cele mieszkaniowe relatywnie mniejsze środki niż seniorzy z innych krajów, to jednak odbiegamy, na niekorzyść, od średniej europejskiej, zarówno w zakresie dalszej oczekiwanej długości życia, jak też w zakresie średniego okresu aktywności zawodowej, który wynosząc 33 lata jest jednym z najkrótszych w Europie. To kolejna twarda dana statystyczna, która nakazuje poważnie zastanowić się nad „dobrodziejstwem” dokonanego w 2017 roku obniżenia wieku emerytalnego w naszym kraju. Dokonana zmiana wieku emerytalnego, skutkować będzie w przyszłości skróceniem średniego okresu aktywności zawodowej. Może to być szczególnie istotne w przypadku kobiet.

Całość opracowania została przygotowana w atrakcyjny i przejrzysty graficznie sposób, co stanowi niewątpliwie jego zaletę. Należy polecić lekturę Raportu, który z pewnością pozwoli na lepsze zrozumienie konsekwencji niektórych podejmowanych w ostatnich kilkunastu miesiącach zmian w systemie emerytalnym, a także da odpowiednią perspektywę na przyszłość. Nie zmienia to faktu, że zdanie sobie sprawy z obecnego stanu rzeczy oraz skutków na przyszłość, niekoniecznie najbardziej roztropnej polityki emerytalnej, może być dla wielu szokujące.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *